Try it out
Lees hoofdstuk 1
Help, ik kan het niet alleen
 
Boek kaft: Help, ik kan het niet alleen

1 Hersteld vertrouwen

Weinig is zo ingrijpend in het leven van mensen wanneer vertrouwen ernstig wordt beschaamd. Zeker als het om geschonden vertrouwen in de relationele sfeer gaat. Verdriet, onzekerheid, wantrouwen zijn het gevolg. Zulke diepe wonden zijn niet op te lossen met alleen maar bidden en vergeven. Dat vergt aanzienlijk meer. De weg naar hersteld vertrouwen is meestal niet geplaveid met rozen en kent allerlei gradaties.
Alvorens ik u twee praktijkvoorbeelden geef, stel ik u een paar vragen:
· Kan vertrouwen altijd worden hersteld?
· Hoeveel pijn kan een ander u aan doen voordat u het vertrouwen in hem opzegt?
· Hoe gaat u om met vergeven bij beschaamd vertrouwen?
· Hoe en wanneer geeft u aan dat de grens bij u is bereikt in het schenken van vertrouwen dat niet wordt gehonoreerd door de ander?
· Mag een christen paal en perk stellen aan het geven van vertrouwen of is er dan sprake van onacceptabele verharding?

L’HISTOIRE SE RÉPÈTE
Jan is een goedogende man met een goede opleiding. Hij is charmant en voorkomend en valt bij veel vrouwen in de smaak zonder er veel moeite voor te hoeven doen. Al van jongs af aan is hij regelmatig omringd door vrouwelijk schoon. Gelukkig kan hij goed leren dus zijn schoolprestaties lijden niet onder de vele uitjes en feesten. Van binnen knaagt echter de eenzaamheid, maar dat hoeft niemand te weten.
In de ogen van zijn vader faalt Jan voortdurend. Wat hij doet is nooit goed genoeg. Altijd vindt zijn vader wel iets om hem in af te kraken of te demotiveren. In alles moet hij top presteren en anders deugt het niet. Steeds loopt Jan op zijn tenen en dat is nog niet hoog genoeg. Zijn moeder past zich aan de eisen van haar echtgenoot aan en is Jan niet tot steun. De strijd met haar echtgenoot is zo vaak in haar nadeel beslecht dat ze die heeft opgegeven.
Daar Jan zich op een bepaald moment realiseert dat hij nooit zal kunnen voldoen aan de extreem hoge eisen van zijn vader en van hem geen complimenten voor zijn prestaties hoeft te verwachten, koestert hij zich meer en meer in de bewondering van de meisjes op school en later op de werkvloer van de vrouwen om hem heen. Hij huwt een leuke, intelligente vrouw – Tine genaamd – die hem bewondert.
Door haar bewondering voor Jan schikt zij zich voortdurend in elk voorstel waarmee hij komt, geeft zij geen grenzen aan en komt niet voor zichzelf op. Jan vindt dat wel gemakkelijk, maar ergens leidt het ook tot een wat neerbuigende, bijna laatdunkende houding naar vrouwen toe.
Vrouwen zijn er om te veroveren en hem vervelende huishoudelijke zaken uit handen te nemen en moeten zich verder aanpassen. Ze tellen wel en ook weer niet mee. Hij zag dat niet anders tussen zijn vader en moeder en creëert dat nu in zijn eigen relatie.
L’ histoire se répète. Zonder analyse hoe hij de persoon is geworden die hij nu is , herhaalt de geschiedenis zich. Zakelijk gaat het hem voor de wind. Jan en Tine krijgen een aantal kinderen en wonen in een mooi huis in een prachtige omgeving . Tine ziet dat Jan veel oog heeft voor andere vrouwen, maar het gezin gaat iedere zondag naar de kerk en ‘zo’n vaart zal het niet lopen’, houdt zij zichzelf voor.
Hij is heel aardig tegen de oppas van de kinderen, maar ja, dat is ook een leuke enthousiaste meid. Ook tegen een aantal vriendinnen van haar doet Jan zeer voorkomend, is op het flirterige af, maar ja, zo is hij altijd geweest, sust zij haar gevoelens van jaloezie, die toch steeds meer gaan opspelen.
Op een bepaalde dag kan Tine er niet meer om heen. Ze stuit op een overhemd met lipstick die niet van haar is en wat brieven die voor een vriendschapsrelatie toch wel erg ver gaan. Ze confronteert Jan ermee, maar deze geeft er een draai aan en verwijt haar dat ze zich zaken inbeeldt. Op een bepaald moment ontdekt Tine verschillende overspelige relaties van haar man. Ze klapt in elkaar en zoekt hulp.
Ze heeft eerst wat gesprekken in de kerkelijke gemeente, maar die kwamen er op neer dat ze moest vergeven. Jan heeft het een en ander tenslotte toch toegegeven, dus nu konden ze weer met een schone lei beginnen. Tine blijft echter depressief en zoekt verdere psychologische hulp. Haar werk in huis, de kinderen en haar parttime baan kan ze steeds minder aan. Er moet wat gebeuren want anders komen er brokken. Tijdens de therapeutische gesprekken komt er heel veel boosheid los bij Tine die ze gelukkig goed kwijt kan in de sportschool. We gaan stuk voor stuk door alle situaties heen. Tine ziet dat ze vaak vernederd is, ook waar de kinderen bij waren. We bidden er voor.

VERGEVING
Hoewel het er even op leek dat Jan radicaal zou stoppen met zijn overspelige verleden, gebeurt dat niet. De enige oplossing is om uit elkaar te gaan. Door het uiten van haar boosheid, zowel verbaal als fysiek komt er bij Tine ruimte om haar man te accepteren zoals hij is. Vergeving kost veel meer tijd. Mijns inziens is dat ook niet mogelijk wanneer niet eerst door de ‘gebalde vuistenlaag’ wordt heengegaan. Het is allebei nodig. Het is:
· in het gevoel gaan staan
· dit lijfelijk onderbouwen
· bidden voor beschadigde emoties
· een plan te maken van hoe verder...

Tijdens de therapie probeer ik mensen hun lichaamstaal te laten verstaan. Het lichaam geeft sneller signalen af dan de bewustwording in ons hoofd wanneer zaken anders verlopen dan we willen en/of verwachten.
Vergeving wordt vaak te snel in het genezingsproces naar voren gebracht, maar het is ook niet de bedoeling dat haat, wrok en bitterheid met betrekking tot wat is aangedaan worden gekoesterd. Het is: er op de hiervoor beschreven wijze mee omgaan en dan de aangedane pijn een plek geven, accepteren en loslaten.
Het proces van genezing en de snelheid van heling zijn afhankelijk van de ernst van de beschadiging. Een schaafwond is eerder genezen dan een gebroken bot en dat weer sneller dan bijvoorbeeld herstel na een zware operatie. Een verkrachting krijgt eerder een plaats dan jarenlang seksueel misbruik en incest.
Wordt de ‘gebalde vuistenlaag’ overgeslagen dan is er mijns inziens geen heling van binnen uit mogelijk. Men moet eerst kwaad geworden zijn over de pijn die is aangedaan voordat deze een plek kan krijgen in de verwonde persoon. Men springt anders over de pijn heen. Het benoemen van de pijn en het daarbij fysiek onderbouwen is echter opluchting en geen heling. De werkelijke heling bij beschadigde emoties kan alleen door gebed en de helende liefde van de Here God, maar dat wil niet zeggen dat we niet boos of zelfs woedend mogen zijn over dat wat ons is aangedaan.

GEBROKENHEID
Verder blijven we geconfronteerd met gebroken mensen in een gebroken wereld. Ziektes kunnen genezen maar er leiden er ook naar overlijden. Bij Jan en Tine is het huwelijk niet meer te redden, daar Jan blijft vervallen in laakbaar gedrag en Tine daar ook niet meer omheen kan.
Het moment van stoppen met de relatie is echter nooit vast te leggen: Wat de een nog acceptabel vindt is voor de ander absoluut niet haalbaar. Gelukkig blijven Jan en Tine in goed overleg voor alle zaken die de kinderen aangaan. Ook blijven beiden lid van een kerkelijke gemeente en houden hun geloof in God vast. Wanneer Tine door velerlei emoties is heengegaan zoals eenzaamheid, boosheid, vernedering, wanhoop tot depressie aan toe en zij haar eigen leven weer op de rails heeft, komt er ruimte voor een stuk herstel. Vanuit de realisatie dat zaken heel anders zijn gelopen dan zij zich aanvankelijk had voorgesteld, maar dat zij veel heeft geleerd, neemt haar vertrouwen naar God toe en accepteert zij haar ex-man voor wie hij is.
Het kan ook heel anders gaan. Kijk bijvoorbeeld eens naar Henk. Bij hem was op een bepaald moment het vertrouwen in God volledig verdwenen. Hij richtte zich vanaf dat moment veel meer op vertrouwen in mensen. Op een dag kwam hij thuis en vond een briefje van zijn vrouw met de tekst: “Ik kies voor mijzelf en ben vertrokken. Het heeft geen zin om mij te zoeken, want ik kom niet meer bij je terug.”
Henk gaat door allerlei emoties heen. Hij vraagt zich af of God nog wel macht heeft als zijn huwelijk kerkelijk is ingezegend en God kennelijk niet verhindert dat zijn vrouw er vandoor gaat. Wat moet hij met zo’n God? Wat heeft een kerkelijke inzegening dan nog voor nut? Heeft hij dan altijd in zo’n waardeloze, krachteloze God geloofd?
De mensen in de kerk proberen hem te bemoedigen met: ‘Ze komt wel terug, joh’, ‘Je bent nog jong er komt wel een ander, je kunt nog alle kanten op’, ‘Ik zal voor je bidden dat de Heer je rust geeft en de situatie leert accepteren, er zijn ergere dingen.’
Henk is echter alleen maar boos en wordt nog bozer over de in zijn ogen oppervlakkige reacties. Hij heeft nog het meest aan een vriend die geen christen is en hem tweemaal per week komt halen om te gaan squashen. Door goed boos te zijn komt er op een bepaald moment weer ruimte om te bidden. Antwoord op zijn vraag aan God waarom Hij toestond dat zijn vrouw hem verliet, krijgt hij niet.
Wel gaat hij grondig onderzoeken waar hij zelf fout is geweest in de relatie en steken heeft laten vallen. Hij neemt zichzelf scherp onder de loep en na verloop van tijd herstelt zijn vertrouwen naar God toe. Hij is gaan inzien dat hij zijn vrouw weinig ruimte bood voor eigen initiatieven, vaak niet luisterde en zijn eigen wil doorzette.
Die analyse doet pijn maar hij leert er veel van. Zijn boosheid vermindert, zowel naar zijn weggelopen vrouw toe als naar zijn Hemelse Vader. Hij wordt waakzaam in zijn manier van benaderen van anderen en de manier van bidden. Hij beschouwt niet meer, maar doorschouwt en wordt langzaam in zijn oordeel. Hij leert écht luisteren, zowel naar zijn medemensen als naar God.
In beide gevallen is de huwelijksrelatie niet hersteld, omdat de wil van één van de partijen daartoe ontbrak. Gelukkig zijn er ook voorbeelden waar dat wel lukt. In alle gevallen kost het echter tijd en moeite. De weg naar hersteld vertrouwen is meestal niet geplaveid met rozen.

Recensies uit de krant
21-3-2004Groei
6-2-2009NBD/Biblion
Recensies van lezers
Naamheuver
Rapportcijfer8
RecensieDit is een goed artikel, met duidelijke praktijkvoorbeelden waar je echt wat mee kan.
Zoeken!
Uw klantgegevens
Welkom
U bent nog niet aangemeld:
Inloggen
Uw winkelwagentje
Leeg
Aanmelden voor de nieuwsbrief
 
 
Uitgeverij Novapres b.v. Krimweg 74 7351 AW Hoenderloo Postbus 18 7350 AA Hoenderloo
Tel:+31(0)55-5422584